Empowerde clienten
instelling meer oog en oor heeft voor de inbreng van ervaringdeskundige initiatieven. En dat medezeggenschap soms verder kan gaan dan alleen adviesrecht. Op deze wijze leveren cliëntvertegenwoordigers vanuit cliëntperspectief, in samenwerking met de verslavingszorginstellingen een bijdrage aan het meer cliëntgericht werken in hun organisatie....[1]
§ de nadruk in de preventie, zorgverlening en maatschappelijk herstel komt te liggen op de sterke eigenschappen van de cliënt.
§ Cliënten leren omgaan met hun beperking.
§ Sterke nadruk ligt op integratie in de sociale omgeving , het geïntegreerde domein van wonen werken en welzijn. In de het netwerk van cliëntenraden van de verslavingszorg benoemd als ‘maatschappelijk herstel’
§ Groot belang wordt gehecht aan het hebben en nemen van eigen verantwoordelijkheid
Empowerde cliënten
Cliënten uit de verslavingszorg hebben het volgende statement , als onderdeel van hun visie[2], op de te verlenen zorg geformuleerd: Een cliënt met verslavingsproblemen is meer dan zijn verslaving, zijn somatische, psychische (en/of psychiatrische), sociale, relationele, arbeidsgerelateerde en of justitiële problematiek. Een cliënt met verslavingsproblemen is zelfs meer dan een optelsom van dit alles. Een cliënt is in de eerste én op de laatste plaats……mens!
Centrale waarden die hierbij een rol spelen, authentieke inzet , intuïtie , geïnspireerd leiderschap, transparantie en als belangrijkste de wil om er iets van te maken.
Inspirerend zijn de recente voorbeelden in de Rotterdamse ouderenzorg en landelijk in de franchiseformule van Thomashuizen binnen de verstandelijke gehandicaptenwereld. Deze voorbeelden maken het mogelijk het werken en het leveren van zorg ook anders kan.
Humanitas in Rotterdam waar Hans Beckers’ credo[3] luidt:
het uitspreken van waardering, het geven van verantwoordelijkheid, de aanwezigheid van individuele ontplooiing en interesse in de mens zelf zijn geen loze kreten, maar belangrijke factoren voor de motivatie en betrokkenheid van de medewerkers.
Of de gedachtegang bij Thomashuizenconcept van Hans van Putten[4]:
Werken in de zorg geeft steeds minder voldoening. Procedures en protocollen zijn belangrijker dan het bieden van persoonlijke aandacht. Eigen initiatief staat bijna gelijk aan een uiting van ongewenst gedrag. Wij vinden het dan ook de hoogste tijd om de zorg nieuw leven in te blazen. Ambitieuze medewerkers in de zorg moeten weer kunnen doen waar ze goed in zijn en wat ze leuk vinden. Het zorgondernemerschap biedt aantrekkelijke mogelijkheden. Daarom hebben wij een unieke franchiseformule ontwikkeld voor het opzetten van kleinschalige woonvoorzieningen. Elke woonvoorziening wordt geleid door twee zorgondernemers. Zij wonen zelf ook in het pand. De zorgondernemers bieden 24 uur per dag ondersteuning aan hun klanten. Zij bepalen zelf wat nodig is om dit op een verantwoorde manier te doen. De lijnen zijn kort en beslissingen kunnen snel worden genomen.
Uit deze voorbelden komt het beeld naar voren van authentieke mensen met bevlogenheid en eenduidelijk beeld voor ogen.. De authentieke inzet van mensen die zich ergens voor willen inzetten centraal zal centraal komen te staan[5].
Dit is dan ook de inzet van het netwerkproject - cliëntgestuurde projecten in de verslavingszorg –
.... instelling meer oog en oor heeft voor de inbreng van ervaringdeskundige initiatieven. En dat medezeggenschap soms verder kan gaan dan alleen adviesrecht. Op deze wijze leveren cliëntvertegenwoordigers vanuit cliëntperspectief, in samenwerking met de verslavingszorginstellingen een bijdrage aan het meer cliëntgericht werken in hun organisatie....[6]
Intuïtie en geïnspireerd leiderschap zullen een prominente rol spelen, in een gezonde verhouding tot rationaliteit.[7] Ontsnappen aan wat Flaubert noemt de - idées recus - en - opinions chics - zal een vitale levensvoorwaarde voor het project zijn. Het project zal zich moeten ontworstelen aan de alles verstikkende neiging om voorrang te geven aan consensus boven het hebben van een verschil van mening. Tegenstellingen zijn juist nodig voor het nemen van goede besluiten. Dan ontstaat ook de mogelijkheid dat emotionele en intuïtieve componenten bij de analyse , plannenvorming , besluitvorming en implementatie een rol spelen.
Transparantie, patiëntgerichtheid en de wil om er iets van te maken zijn het motto voor de komende jaren.
kennis
Drie soorten kennis, perspectieven/bronnen van handelen spelen hierbij een rol. Ze zijn complementair en verenigbaar. Wetenschappelijke kennis, expertise van hulpverleners en de kennis, ervaringen en voorkeuren van hulpvragers.
Die kennis , ervaring en voorkeuren zijn meestal niet onderzocht en niet direct beschikbaar. In moderne opvattingen over kennis is het perspectief verschoven naar subjectieve kennisopvattingen. Kennis is, in de radicaal sociaal constructivistische opvatting, het vermogen waarover een individu beschikt een mening vormt en besluiten neemt. Waarin nieuwe kennis wordt voortgebracht in een interactieproces het zou geen zelfstandig naamwoord maar een werkwoord moeten zijn. Het is een vermogen dat verandert inde wisselwerking tussen actoren.
In het netwerk van cliëntenraden in de verslavingszorg heerst de opvatting dat het beleid een omslag zou moeten maken.
Een omslag naar een beleid waarin
§ de nadruk in de preventie, zorgverlening en maatschappelijk herstel komt te liggen op de sterke eigenschappen van de cliënt.
§ Cliënten leren omgaan met hun beperking.
§ Sterke nadruk ligt op integratie in de sociale omgeving , het geïntegreerde domein van wonen werken en welzijn. In de het netwerk van cliëntenraden van de verslavingszorg benoemd als ‘maatschappelijk herstel’.
§ Groot belang wordt gehecht aan het hebben en nemen van eigen verantwoordelijkheid.
Het net gestarte netwerk van cliëntgestuurde projecten in de verslavingszorg heeft dit verder verbijzonderd en gesteld dat de projecten die onder de regie van het netwerk komen zich bewegen op het terrein
· bejegening,
· informatievoorziening
· voorlichting en preventie
· dagbestedingactiviteiten
· nazorg/ maatschappelijk herstel.
Laten we met z’n allen zoeken naar doorwaadbare plaatsen in dit moeras, zonder de pretentie te hebben er direct kraakheldere, keurig aangeveegde , op de tekentafel ontworpen , polders van te maken.