Zelfstandigheid
Wie ziek is en hulp nodig heeft, is aangewezen op anderen. Al gauw komt daarbij de persoonlijke zelfstandigheid in het gedrang. Hoe minder je jezelf kunt redden, des te groter wordt de kans op afhankelijkheid.
Patiënten (en/of hun ouders en verzorgers) dienen te participeren in de zorg. De hulpverlener moet met de patiënten of hun verzorgers over de behandeling spreken en hun de gelegenheid geven te zeggen wat zij ervan vinden. Hij moet rekening houden met eventuele bezwaren en wensen van de patiënt of zijn familie. Zo komt er een behandelplan tot stand in samenwerking met de patiënt (en/of ouders en verzorgers) en wanneer zich nieuwe gegevens voordoen, wordt dat plan in overleg met die betrokkenen bijgesteld.
Afhankelijkheid kan mede worden voorkomen door de patiënt zo veel mogelijk in staat te stellen de contacten met ouders, familie en vrienden voort te zetten. Hier verdient de positie van langdurig verpleegden bijzondere aandacht. Kunnen zij gemakkelijk telefoneren? Kunnen zij hun bezoek op een prettige manier ontvangen en zich desgewenst afzonderen? Kunnen zij de tijd die niet wordt opgeëist door de behandeling naar eigen inzicht doorbrengen? Kunnen zij hun stem uitbrengen als er verkiezingen zijn? Het zijn maar een paar vragen. Waar het om gaat, is dat zij zo goed mogelijk kunnen functioneren als individu en als lid van de gemeenschap waar toe zij behoren. Daarom moeten zij vertrouwelijk met hun relaties kunnen spreken, niet gestoord worden als zij slapen of rusten, een plek hebben om bezittingen veilig te kunnen opbergen, kortom zoveel mogelijk zichzelf kunnen zijn.
In weerwil van alle goede zorgen zal de chronisch zieke of langdurig verpleegde patiënt dagelijks worden geconfronteerd met zijn beperkingen. Om daarmee te leven is vaak hulp van anderen nodig. Dan is men dus feitelijk afhankelijk, of men dat wil of niet.
Zo zijn psychiatrische patiënten in crisissituaties aangewezen op onmiddellijke hulp; wil de psychiater deze afhankelijkheid verminderen, dan tracht hij te bereiken dat de patiënt weer op eigen kracht kan functioneren en bereid is een `normale' therapie te accepteren. Zo is iemand die een prothese nodig heeft van anderen afhankelijk totdat die prothese beschikbaar is. Men dient ervoor te zorgen dat het hulpmiddel zo snel mogelijk beschikbaar komt, van de hoogste kwaliteit is en dat de patiënt er goed mee kan omgaan.
Bij elk contact met een hulpvragende dient de hulpverlener zich te realiseren dat hij niet alleen de snelste weg naar het herstel moet kiezen, maar ook een weg die de patiënt het minst belast en die het meest bijdraagt tot het vermijden van nieuwe gezondheids- of maatschappelijke problemen.
Goede hulpverlening laat de menselijke waardigheid van de hulpvragenden in stand, doordat zij tracht de patiënt zo lang en zo goed mogelijk in de eigen leefsfeer te laten functioneren.